Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Tấn Phát
Giáo án điện tử tin học 11
Tuần: . 1. . . . .
Tiết: . .1 . . .
Ngày dạy: . . . ../. . . ./ 2009
CHƯƠNG MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ LẬP TRÌNH
VÀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Khái niệm lập trình và ngôn ngữ lập trình bậc cao
Bài 1
1. Khái niệm lập trình
Lập trình là sử dụng cấu trúc dữ liệu và các câu lệnh của ngôn ngữ lập trình cụ thể để mô tả dữ liệu và diễn đạt các thao tác của thuật toán.
? Cần diễn tả thuật toán bằng một ngôn ngữ sao cho maý tính có thể thực hiện được.
Ngôn ngữ lập trình được chia thành ba loại:
Ngôn ngữ máy: Ngôn ngữ duy nhất máy có thể trực tiếp hiểu và thực hiện.
Ngôn ngữ bậc cao: Gần với ngôn ngữ tự nhiên, có tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào loại máy và chương trình phải dịch sang ngôn ngữ máy mới thực hiện được.
Hợp ngữ: Rất gần với ngôn ngữ máy, nhưng mã lệnh được thay bằng tên viết tắt của thao tác (thường là tiếng Anh).
Phân loại ngôn ngữ lập trình
input a
input b
load a
add b
move e
print e
halt
end
Ngôn ngữ dùng để viết chương trình máy tính gọi là ngôn ngữ lập trình.
Chương trình có chức năng chuyển đổi chương trình viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao thành chương trình thực hiện được trên máy tính gọi là chương trình dịch.
Chương trình nguồn
Chương trình đích
Chương trình dịch
2. Chương trình dịch
* Chương trình nguồn: là chương trình viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao.
* Chương trình đích: là chương trình nguồn được chuyển đổi sang ngôn ngữ máy nhờ chương trình dịch.
Trong đó:
INPUT
OUTPUT
Tình huống: Một thầy giáo chỉ biết tiếng Việt muốn giới thiệu về ngôi trường của mình cho một đoàn khách đến từ nước Anh.
Phân loại chương trình dịch
Hai kĩ thuật dịch:
Thông dịch ?
Biên dịch ?
Kiểm tra tính đúng đắn của câu lệnh tiếp theo trong chương trình nguồn.
Chuyển đổi câu lệnh đó thành các câu lệnh tương ứng trong ngôn ngữ máy.
Thực hiện các câu lệnh vừa chuyển đổi.
Loại chương trình dịch này đặc biệt thích hợp cho môi trường đối thoại giữa người dùng và hệ thống.

(Các ngôn ngữ khai thác hệ quản trị cơ sở dữ liệu, đối thoại với hệ điều hành.)
Thông dịch
a
Thực hiện lặp đi lặp lại dãy các bước sau
Biên dịch
b
Duyệt, kiểm tra, phát hiện lỗi, xác định chương trình nguồn có dịch được không.
Dịch chương trình nguồn thành một chương trình đích có thể thực hiện trên máy và lưu trữ lại để sử dụng về sau.
Loại chương trình dịch này thuận tiện cho các chương trình ổn định và cần thực hiện nhiều lần.
Thực hiện qua hai bước sau
Kèm với chương trình dịch, người dùng còn được cung cấp các dịch vụ lên quan như biên soạn, lưu trữ... tạo thành một môi trường làm việc trên một ngôn ngữ lập trình. Ví dụ: Turbo Pascal 7.0, Free Pascal 1.2, Visual Pascal 2.1,...
Ghi nhớ!